뮤지컬을 활용한 한국어 말하기 교육 방안 연구 : 카자흐스탄 학습자의 의사소통 능력 향상을 중심으로 = Мюзиклді қолдану арқылы корей тілінде сөйлеуге үйрету әдістерін зерттеу : Қазақстандық корей тілін үйренушілердің коммуникативтік құзыретін дамытуға бағытталған зерттеу

다국어 초록 (Multilingual Abstract)

Бұл диссертациялық жұмыстың негізгі мақсаты — Қазақстандағы корей тілінің жоғары деңгейін меңгеріп жатқан үйренушілердің сөйлеу қабілетін дамыту үшін мюзиклді қолдану арқылы корей тілінде сөйлеуге үйрету тәсілдерін қарастыру болып табылады.
Бүгінде Қазақстанда корей тілін үйренгісі келетін немесе үйреніп жүрген студенттердің саны артып келеді. Осыған байланысты Қазақстандық студенттерге корей тілінің грамматикалық құрылымдары мен сөздік қорын ғана емес, нақты қарым-қатынас жағдайында қолданылатын сөйлеу дағдыларын тиімді үйрету маңызды болып отыр. Бұған дейінгі зерттеулердің көбі екі тілдің грамматикалық немесе лексикалық ерекшеліктерін салыстыруға, сондай-ақ корей тілі грамматикасы мен мәдениетін үйрету әдістеріне бағытталған. Алайда шет тілін үйренуде сөйлеу қабілетін дамыту да маңызды орын алады. Әсіресе корей тілінде сөйлеу кезінде тыңдаушының жасы, әлеуметтік орны, қарым-қатынас жақындығы, ресми немесе бейресми жағдай сияқты факторлар тілдік форманы таңдауға тікелей әсер етеді. Сондықтан Қазақстандық корей тілін үйренушілерге нақты жағдай мен әлеуметтік қатынасқа сәйкес сөйлеуді үйрету қажеттілігі бар.
Бұл зерттеуде тіл, мәдениет, эмоция, ырғақ, ән, дене қимылы және оқиға желісін бірге қамтитын мюзикл негізгі оқу материалы ретінде таңдалды. Мюзикл диалог, ән, ырғақ, эмоция және қимыл арқылы кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынасты көрсететін күрделі өнер түрі болғандықтан, оны корей тілінде сөйлеуге үйретуде тиімді материал ретінде қолдануға болады. Мюзикл арқылы үйренушілер тек дайын сөйлемдерді жаттап қана қоймай, кейіпкердің сезімін түсініп, жағдайға сай сөйлеу формасын таңдап, өз ойын табиғи түрде жеткізуге жаттыға алады.
Зерттеу жұмысы кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Бірінші тарауда зерттеудің мақсаты, өзектілігі, зерттеу нысаны мен әдістері қарастырылып, осыған дейін жүргізілген зерттеулерге шолу жасалды. Сонымен қатар Қазақстандағы корей тілін оқыту жағдайында сөйлеу білімін дамыту қажеттілігі және мюзиклді сөйлеу сабағында қолданудың маңыздылығы негізделді.
Екінші тарауда коммуникативтік құзырет, әлеуметтік-лингвистикалық құзырет, дискурстық құзырет және мюзиклдің білім беру мүмкіндіктері теориялық тұрғыдан қарастырылды. Коммуникативтік құзырет нақты қарым-қатынас жағдайында тілдік білімді орынды қолдану қабілеті ретінде түсіндірілді. Әлеуметтік-лингвистикалық құзырет сөйлеуші мен тыңдаушы арасындағы қарым-қатынасқа, әлеуметтік жағдайға, сыпайылық деңгейіне және мәдени контекстке сәйкес тілдік форманы таңдау қабілеті ретінде сипатталды. Ал дискурстық құзырет ойды жүйелі түрде ұйымдастырып, сөйлеу мазмұнын бірізді жеткізу қабілеті ретінде қарастырылды. Осы теориялық негіздер арқылы мюзиклдің корей тілінде сөйлеу сабағында қолданылу мүмкіндігі талданды.
Үшінші тарауда Қазақстандық корей тілін үйренушілердің сөйлеу сабағына, мюзиклге және коммуникативтік құзыретке қатысты көзқарасын анықтау мақсатында сауалнама жүргізіліп, нәтижелері талданды. Сауалнама нәтижелері үйренушілердің корей тілін нақты қарым-қатынас жағдайында қолдануға қызығушылық танытатынын және сөйлеу барысында әлеуметтік жағдайға, тыңдаушымен қарым-қатынасқа, эмоция мен мәдени контекстке сәйкес дұрыс сөйлеуді маңызды деп санайтынын көрсетті. Сонымен қатар Қазақстандық үйренушілерге арналған және Қазақстанда қолданылуы мүмкін корей тілі оқулықтарына талдау жасалды. Талдау нәтижесінде кейбір оқулықтарда сөйлеу әрекеттері ұсынылғанымен, әлеуметтік-лингвистикалық қабілет пен дискурстық сөйлеу қабілетін жүйелі түрде дамытуға арналған тапсырмалар жеткіліксіз екендігі анықталды.
Төртінші тарауда алдыңғы тараулардағы теориялық талдау, сауалнама нәтижелері және оқулықтарды талдау қорытындылары негізінде Қазақстандық жоғары деңгейдегі корей тілін үйренушілерге арналған мюзикл негізіндегі сөйлеу сабағының моделі ұсынылды. Ұсынылған модель алты кезеңнен тұрады: бірінші кезең — үйренушілердің қажеттілігін анықтау және мюзикл мазмұнын таңдау, екінші кезең — сабақ тақырыбы мен мюзикл көрінісін таныстыру, үшінші кезең — кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынас пен әлеуметтік жағдайды талдау, төртінші кезең — диалог, ырғақ, қысқа ән бөлігі және қарапайым қимыл арқылы құрылымдалған сөйлеу жаттығуын жүргізу, бесінші кезең — рөлдік орындау және өзара әрекетке негізделген сөйлеу әрекеттерін орындау, алтыншы кезең — сабақ мазмұнын қорытындылау және кері байланыс жасау. Бұл сабақ үлгілері үйренушінің әлеуметтік-лингвистикалық құзыретін, дискурстық сөйлеу қабілетін және стратегиялық сөйлеу қабілетін бірге дамытуға бағытталған.
Қорытындылай келе, бұл диссертациялық жұмыста Қазақстандық жоғары деңгейдегі корей тілін үйренушілердің сөйлеу қабілетін дамыту үшін мюзиклді қолдану жолдары қарастырылды. Зерттеуде ұсынылған мюзикл негізіндегі сөйлеу сабағының моделі үйренушілердің тілдік білімін ғана емес, әлеуметтік жағдайға сәйкес сөйлеу, эмоцияны жеткізу, ойды жүйелі ұйымдастыру және өзара әрекетке қатысу қабілетін дамытуға көмектеседі. Сонымен қатар мюзиклдің диалог, ән, ырғақ, эмоция және дене қимылы сияқты ерекшеліктерін сөйлеу сабағына енгізу арқылы драма немесе қарапайым рөлдік ойыннан ерекшеленетін оқыту тәсілі ұсынылды. Бұл әдіс үйренушілерге корей тілін нақты қарым-қатынас жағдайына жақын ортада тәжірибе жүзінде қолдануға мүмкіндік береді. Алдағы уақытта Қазақстандық корей тілін үйренушілердің сөйлеу қабілетін дамытуға бағытталған зерттеулер одан әрі жалғасады деп күтіледі.

목차 (Table of Contents)

• 1. 서론 1
• 1.1. 연구 목적 및 필요성 1
• 1.2. 선행연구 4
• 1.2.1. 카자흐스탄 한국어 교육 현황 관련 연구 8
• 1.2.2. 말하기 교육 활동 관련 연구 11
• 1.2.3. 카자흐스탄 말하기 교육 관련 연구 14
• 1.3. 연구 대상 및 방법 18
• 2. 이론적 배경 21
• 2.1. 카자흐스탄 대학교 말하기 교육 현황 및 특징 21
• 2.1.1. 카자흐스탄 대학교의 한국어 교육 현황 21
• 2.1.2. 카자흐스탄 대학교의 말하기 교육 특징 24
• 2.2. 의사소통 능력의 개념과 사회언어적 능력의 특징 27
• 2.2.1. 의사소통 능력의 개념 27
• 2.2.2. 사회언어적 능력의 특징 30
• 2.3. 뮤지컬의 교육적 활용과 말하기 수업 설계 36
• 2.3.1. 뮤지컬의 특징과 활용 36
• 2.3.2. 카자흐스탄 학습자를 위한 말하기 수업 설계 42
• 3. 학습자 요구 분석 및 교재 분석 48
• 3.1. 설문지와 교재 분석 기준 설계 48
• 3.1.1. 설문지의 구성과 내용 48
• 3.1.2. 교재 분석 기준 55
• 3.2. 설문지 조사 결과 및 카자흐스탄 대학교 교재 분석 결과 63
• 3.2.1. 설문지 조사 결과 63
• 3.2.1.2. 뮤지컬에 대한 인식 조사 결과 65
• 3.2.1.3. 말하기 활동에 대한 인식 조사 결과 67
• 3.2.1.4. 의사소통 능력에 대한 인식 조사 결과 70
• 3.2.2. 카자흐스탄 대학교 교재 분석 결과 72
• 3.2.2.1. 학습 목표 분석 결과 73
• 3.2.2.2. 학습 활동 분석 결과 77
• 3.2.2.3. 뮤지컬 기반 말하기 활동 분석 결과 80
• 3.2.2.4. 각 교재 최종 분석 결과 81
• 4. 뮤지컬을 활용한 한국어 말하기 교육 방안 83
• 4.1. 말하기 교육 방안 설계를 위한 원리와 모형 83
• 4.1.1. 말하기 교육 방안 설계를 위한 원리 83
• 4.1.2. 말하기 교육 방안 설계를 위한 모형 85
• 4.2. 말하기 교수요목과 교안의 실제 89
• 4.2.1. 카자흐스탄 학습자를 위한 말하기 교수요목 89
• 4.2.2. 말하기 교안의 실제 93
• 4.3. 말하기 수업에서의 활용과 평가 100
• 4.3.1. 말하기 수업에서의 활용 100
• 4.3.2. 뮤지컬을 활용한 말하기 수업에 대한 평가 106
• 5. 결론 115
• 참고문헌 118
• Аннотация 125